Zeszyt w linię, w kratkę czy w trzy linie? Rodzaje liniatur

Liniatura to układ linii na kartce, a w Polsce najczęściej spotkasz trzy: zeszyt w linię (linie zwykle co około 8 mm), zeszyt w kratkę (kratka 5 mm) i zeszyt w trzy linie do nauki pisania w pierwszej klasie. Wybór zależy od wieku, wielkości pisma i przedmiotu: kratka sprawdza się w matematyce, linia w polskim i językach obcych, a trzy linie przy pierwszych literach. Poniżej znajdziesz też odstępy linii z innych krajów i podpowiedź, jak wydrukować dokładnie taką liniaturę, jakiej potrzebujesz.

Polskie liniatury szkolne

Liniatura	Jak wygląda	Do czego	Szablon
W linię	Poziome linie, zwykle co ok. 8 mm, często z linią marginesu	Polski, języki obce, historia, notatki	Papier w linie
W kratkę	Kratka 5 mm	Matematyka, fizyka, chemia, ale też notatki z każdego przedmiotu	Papier w kratkę
W trzy linie	Wiersze z trzech linii wyznaczających wysokość liter	Nauka pisania w klasie 1	Papier do nauki pisania
Duża kratka	Kratka 1 cm	Pierwsze lekcje matematyki w klasach 1–3	Papier w kratkę
Milimetrowa	Siatka co 1 mm z grubszymi liniami co 5 mm i 1 cm	Wykresy, rysunek techniczny	Papier milimetrowy
Gładka	Bez linii	Plastyka, szkice, mapy myśli	Czysty papier

Zeszyt w kratkę jest w Polsce tak uniwersalny, że wielu uczniów prowadzi w nim notatki z niemal wszystkich przedmiotów. Kratka trzyma cyfry w kolumnach, ułatwia rysowanie tabel, wykresów i figur, a pismo nie ucieka w górę ani w dół.

Trzy linie i inne liniatury do nauki pisania

W zeszycie w trzy linie każdy wiersz tworzą trzy linie: dwie z nich wyznaczają pas na małe litery (w zeszytach „kolorowych” jest on zacieniowany), a pozostała pokazuje, jak wysoko sięgają wielkie litery i wydłużenia, na przykład w b, d czy ł. Dziecko od razu widzi, które litery mieszczą się w pasie, a które z niego wychodzą. W klasach 1–3 spotyka się też zeszyty w podwójną linię i w kolorową kratkę.

Szablon Papier do nauki pisania ma w każdym wierszu cztery linie: górną, przerywaną środkową, bazową i dolną na ogonki g, j czy y. Włącz Cieniuj środkowy pas, a dostaniesz układ bardzo podobny do kolorowych trzech linii. Wysokość małych liter ustawisz od 3 do 15 mm. Orientacyjnie:

• przedszkole i zerówka: 10–15 mm,
• klasy 1–2: 7–9 mm,
• starsze dzieci i dorośli: 4–6 mm, na przykład do ćwiczenia ładnego pisma.

Amerykańskie liniatury: wide, college i narrow ruled

W anglojęzycznych poradnikach i sklepach zobaczysz trzy nazwy odstępów linii:

Nazwa	Odstęp	Dla kogo
Wide ruled	11/32 cala = 8,7 mm	Młodsze dzieci, duże pismo
College ruled	9/32 cala = 7,1 mm	Typowe notatki uczniów i studentów
Narrow ruled	1/4 cala = 6,35 mm	Drobne pismo, dużo tekstu na stronie

Polski zeszyt w linię (ok. 8 mm) leży więc między wide a college ruled. Jeśli zwykle piszesz drobno i brakuje Ci miejsca, spróbuj 7 mm; jeśli Twoje litery „wychodzą” poza wiersz, wybierz 8–9 mm.

Liniatury w innych krajach

• Francja: liniatura Seyès, czyli „grands carreaux”. Kratka 8 mm jest podzielona trzema cienkimi liniami co 2 mm, które wyznaczają wysokość liter, a z lewej biegnie czerwony margines. „Petits carreaux” to zwykła kratka 5 mm. Francuski układ wydrukujesz z szablonu Liniatura Seyès (francuska), ustawiając kratkę od 6 do 10 mm.
• Japonia: zeszyty oznacza się literami: A罫 to linie co 7 mm, B罫 co 6 mm, C罫 co 5 mm. Popularny jest też papier w kratkę 5 mm.
• Chiny: dzieci ćwiczą znaki w kwadratowych polach z liniami pomocniczymi – to Siatka do nauki chińskich znaków (tian zi ge).
• Europa: w wielu krajach zwykłe zeszyty w linię mają odstęp około 8 mm, podobnie jak w Polsce.

Jak dobrać liniaturę

• Wielkość pisma: duże, okrągłe pismo potrzebuje 8–9 mm, drobne wystarczy na 6–7 mm.
• Wiek: przedszkolak – duże linie do nauki pisania; pierwszak – trzy linie; starsze dzieci – linia 8 mm i kratka 5 mm.
• Ilość tekstu: na wykładach, gdzie notujesz dużo, gęstsze linie (6–7 mm) mieszczą więcej na stronie.
• Przedmiot: matematyka w kratce, języki w linii, notatki do powtórki w układzie Cornella – zobacz Metoda Cornella: jak robić notatki.
• Bullet journal i szkice: papier w kropki, który prowadzi pismo, ale prawie go nie widać.

Jak wydrukować własną liniaturę

Zamiast szukać zeszytu z idealnym odstępem, wydrukuj go sam. Linie są rysowane przy tworzeniu PDF, więc na papierze mają dokładnie tyle milimetrów, ile ustawisz.

1. Otwórz papier w linie 8 mm na A4 albo zeszyt w kratkę 5 mm w formacie A5.
2. W Właściwości → Strona → Opcje układu zmień Odstęp linii (od 4 do 14 mm, co 0,1 mm), włącz opcję Linia marginesu lub Linia na datę u góry i wybierz Styl linii: ciągła albo przerywana.
3. Dla dziecka otwórz papier do nauki pisania i ustaw Wysokość liter.
4. Kliknij Pobierz PDF. Na luźne kartki wybierz Pojedyncze strony, na zeszyt A5 – Broszura do druku na papierze A4. Zeszyt 16-kartkowy to 32 strony, czyli 8 arkuszy A4.
5. Drukuj w skali 100% (Rzeczywisty rozmiar). Opcja „Dopasuj do strony” zbliża linie do siebie.

Jeśli zależy Ci na milimetrowej dokładności, raz skalibruj drukarkę.

Najczęstsze pytania

Jaki jest odstęp linii w zeszycie w linię?

W typowym polskim zeszycie w linię linie są zwykle co około 8 mm, choć zdarzają się gęstsze. W kreatorze ustawisz dowolny odstęp od 4 do 14 mm.

Ile ma kratka w zeszycie?

Standardowa kratka w polskich zeszytach ma 5 mm. Do nauki liczenia w młodszych klasach przydaje się duża kratka 1 cm.

Co to jest zeszyt w trzy linie?

To zeszyt do nauki pisania, w którym każdy wiersz ma trzy linie wyznaczające wysokość małych i wielkich liter. Używa się go głównie w pierwszej klasie.

Co oznacza college ruled?

To amerykańska liniatura z odstępem 9/32 cala, czyli 7,1 mm. Wide ruled ma 8,7 mm, a narrow ruled 6,35 mm.